Zelfmanagement geeft kracht en vertrouwen!

Afgelopen week was ik in het ziekenhuis voor mijn halfjaarlijkse controle bij de oncoloog. Dat is altijd een spannend moment, want onbewust ben ik de dagen ervoor mijn lichaam aan het scannen. Doet alles het nog? Voel ik nieuwe pijntjes? Ben ik vermoeider dan anders? Eigenlijk vind ik het wel fijn om af en toe in het ziekenhuis te komen en met mijn arts te praten. Dat geeft mij het gevoel dat ik de regie voer.

Ik bof met mijn oncoloog. Ik stel heel veel vragen en hij geeft uitgebreid antwoord. Met die informatie bepaal ik dan wat ik doe of wil. En als ik twijfel over mijn besluit, vraag ik hem om advies. Hij is mijn adviseur, als deskundige arts. En ik bepaal. Dat sluit mooi aan bij dit bord dat ik zomaar in een gang in het ziekenhuis tegenkwam: zelfmanagement. Voor mij betekent dat: actief de regie over mijn lichaam en mijn leven nemen. Want ik weet als geen ander dat ik geen controle heb in of over het leven. Maar de regie pakken, kan ik wel. Dat is ook de rode draad in mijn boek Borstkanker… en nu?! Ik vond het bijzonder om dit bord in het ziekenhuis tegen te komen. Ik ben ervan overtuigd dat je jezelf kunt managen, ook als je ziek bent.

Zeven thema’s als handvat
In Borstkanker… en nu?! reik ik zeven thema’s aan. Tijdens mijn borstkankerproces heb ik veel baat gehad van deze thema’s. En nog steeds! Deze thema’s maken je niet beter. Ze genezen je niet van kanker. Maar ze kunnen je wel helpen te helen; je heel te voelen en beter in je lichaam en geest te laten zitten. En wat blijkt: de tips die ik aan het einde van elk thema in mijn boek geef, kun je ook gebruiken als je gezond bent!

1. Positief denken; je ervaart minder stress als je positief denkt en dat is goed voor je immuunsysteem en dus voor je gezondheid;
2. Ontspannen; je lichaam kan alleen helen als het in de rustmodus staat. Niet als het in de vecht- of vluchtmodus staat. Daarom is het belangrijk te ontspannen. Recent onderzoek toont aan dat minimaal acht uur slaap per nacht noodzakelijk is en dat er een duidelijk verband is tussen te kort slapen en een verhoogd risico op kanker en andere ziekten.
3. Inspannen; bewegen brengt structurele veranderingen in je hersenen aan. Ook maakt je lichaam hormonen aan, die zorgen voor een geluksgevoel. Je bouwt conditie op en werkt aan je weerstand.
4. Geestelijk verdiepen: je verbinden met iets hogers of diepers, mensen als voorbeeld nemen. Dat is een bron om vertrouwen uit te putten.
5. Voeden: bewust eten en drinken en zorgen dat je de voedingsstoffen binnenkrijgt waar je lichaam behoefte aan heeft.
6. Sociale steun zoeken; het verlicht om hulp te aanvaarden van mensen om je heen.
7. Werken; het kan een dankbaar gevoel geven om ergens bij te horen en iets te betekenen voor een ander of voor de maatschappij. Belangrijk is ook dat je werk aansluit bij je energieniveau, de werkdruk goed is en je plezier in je werk hebt.

Positieve gezondheid
Tijdens het schrijven van Borstkanker… en nu?! kwam ik de Nederlandse arts en onderzoeker Machteld Huber tegen. Zij ontwikkelde ruim vijf jaar geleden een nieuw concept voor gezondheid: ‘Positieve gezondheid’. Daarin staan zelfregie en veerkracht centraal. Ze zegt dat gezondheid het vermogen is je aan te passen en je eigen regie te voeren bij de lichamelijke, psychische en sociale uitdagingen van het leven. De World Health Organisation (WHO) heeft deze definitie overgenomen.

Ik merkte tijdens mijn ziekte- en herstelproces dat ik het belangrijk vond zelf de regie te nemen. Ik was niet alleen mijn ziekte. Er was namelijk ook nog een gezond deel in mij dat wilde leven. En die gedachte zorgde er bij mij voor dat ik na elke tegenvaller veerkrachtiger terugkwam. Zo bouwde ik vertrouwen op en werd mijn positiviteit beloond.

Uitslag ziekenhuis
De controle in het ziekenhuis ging goed. Ik had al een tijd last van mijn onderrug en wilde uitsluitsel dat het geen uitzaaiingen waren. Ik vroeg mijn oncoloog bloedonderzoek te doen en hij ging daarmee akkoord. De dag na mijn controle belde hij met een goede uitslag. Alles is in orde. Ik ben blij dat ik de regie heb genomen. Het geeft me kracht en vertrouwen. Dit is voor mij de meerwaarde van zelfmanagement!

Later als ik….

Wat zou ik het liefst willen doen als alles mogelijk was? Deze vraag schiet de afgelopen dagen regelmatig door mijn hoofd. En ook: Wat houdt mij tegen om te doen wat ik wil doen?

Deze maand was ik te gast bij het Borstkankersymposium 2017. Daar hoorde ik het verhaal over een vrouw die de diagnose uitgezaaide borstkanker kreeg en van haar arts hoorde dat ze niet meer lang te leven had. De werkgever van haar partner bood daarom een vijfdaagse reis naar New York aan, maar de vrouw wilde eerst met een chemokuur starten om de kanker onder controle te krijgen en daarna pas op reis. Dus ze gingen niet. New York bleek na de kuur niet meer haalbaar en er werd een alternatief bedacht: een reis naar Normandië. Helaas bleek dat ook niet meer te lukken. De keuze viel op een weekend Zeeland, maar uiteindelijk is het daar nooit van gekomen. De vrouw werd opgenomen en had spijt op haar sterfbed. Had ze de reis naar New York gemaakt, dan had ze een mooie tijd gehad om op terug te kijken en een mooie herinnering nagelaten.

Ja, natuurlijk kun je de vraag stellen: Had ze deze gedachte ook gehad als de medicatie wel was aangeslagen? Maar de les voor mij is: stel niet uit tot later, wat je vandaag wilt doen. Het zijn vaak je gedachten die je tegenhouden.

Denk jij weleens bij jezelf:
– Als ik voldoende tijd heb, dan ….
– Als de kinderen de deur uit zijn, dan …..
– Als ik een andere baan heb, dan ….
– Als ik meer geld heb, dan …..
– Als ik de juiste partner heb, dan ….
Hoeveel excuses heb je nodig om niet te doen wat je werkelijk wilt? Je leven is nu!

Spijt op sterfbed
De Australische verpleegkundige Bronnie Ware begeleidde veel mensen in de laatste fase van hun leven. Zij vroeg aan deze mensen wat ze zouden veranderen, terugkijkend op hun leven. De meest gegeven antwoorden waren:
1. Ik wilde dat ik de moed had gehad om mijn eigen leven te leven. En niet het leven dat anderen van mij verwachtten.
2. Ik wilde dat ik niet zo hard had gewerkt en er was geweest voor mijn gezin.
3. Ik wilde dat ik de moed had gehad om mijn werkelijke gevoelens te uiten.
4. Ik wilde dat ik meer tijd met mijn vrienden had doorgebracht en vooral: dat ik de vriendschappen die belangrijk voor me waren, had gekoesterd en belangrijk had gemaakt.
5. Ik wilde dat ik mezelf had toegestaan om gelukkig te zijn.

Wake up call
Veel vrouwen die ik coach komen tijdens of na hun ziekte tot de conclusie dat ze hun tijd anders willen besteden. Dat hun prioriteiten anders zijn komen te liggen. De diagnose borstkanker kan, evenals andere levensbedreigende gebeurtenissen, een wake-up call zijn.

Ik merk dat mijn leven wéér aan het veranderen is. Na de diagnose borstkanker stond mijn leven op z’n kop en ik stond op scherp. Bijna alles wat ik tot dan toe had gedaan, passeerde de revue en heroverwoog ik. Wilde ik dit nog wel of niet meer? Nu ik 3 1/2 jaar verder ben en zaken op hun plek vallen, realiseer ik me dat sommige ‘oude’ gewoonten stiekem weer de kop opsteken. Zo werk ik bijvoorbeeld weer meer, langer en vaker dan ik wil. Dat gaat ten koste van mijn sportuurtjes. Terwijl ik sporten belangrijk vind om in conditie en gezond te blijven. Ook vind ik dat ik te weinig tijd uittrek om mijn sociale contacten te onderhouden. Ik stel afspraken uit, omdat ik ‘moet’ werken.

Regie nemen
Het verhaal over de vrouw die niet naar New York ging, maakt me bewust van mijn eigen gedrag. Het herinnert me eraan dat ik zelf de regie over mijn leven kan nemen. Dat ik degene ben die de keuzes maak en dat ik vaker mijn hart wil volgen.

Doe jij op dit moment wat je het liefst zou willen doen? Nee? Stop met denken en start met doen!

Bronnen:
Désirée Hairwassers, gezondheidswetenschapper, blogger en ervaringsdeskundige
Bronnie Ware, Als ik het leven over mocht doen (2012)

 

De kunst van het nemen

Een boek schrijven is één ding. Een boek uitgeven is iets anders. Voor de mensen die mijn blog voor het eerst lezen: ik heb een boek geschreven, dat momenteel bij een aantal meelezers ligt. Na het meelezen en de correctieronde volgt het uitgeven. In mijn oriëntatie op het uitgeefproces word ik mij bewust van de kosten die bij het uitgeven komen kijken: het ontwerpen van de cover, fotografie, tekstopmaak, redigeren, papier inkopen, drukken, ISBN nummer aanvragen, promotie, distributie en ga zo maar door. Dus ik heb een slim plan bedacht: ik ga crowdfunden. Ik ga mensen vragen mij financieel te ondersteunen. In ruil voor hun donatie, bied ik iets aan.

De eerste persoon op wie ik dit plan ging ‘proefdraaien’ dacht daar echter anders over. Zij zei: “Geef me je rekeningnummer maar, dan stort ik wel wat geld”. En toen ging het mis….. Ik kan namelijk geen geld aannemen zonder dat daar iets tegenover staat. Want als er wél iets tegenover staat, dan is het geen hulp, maar zijn we gelijk aan elkaar. En dat is in mijn hoofd niet het geval als ik iets aanneem waar niets tegenover staat. Enfin, stof tot onderzoeken voor deze coach. Ik kom erachter dat ik erg goed kan geven, maar niet goed kan ontvangen of, sterker nog: nemen. En ik realiseer me dat ik veel vrouwen ken, die ook goed kunnen geven, maar geen hulp kunnen aannemen. Terwijl dat op sommige momenten in je leven handig is, bijvoorbeeld als je ziek bent of als je het druk hebt.

Niet passend puzzelstukje
Tijdens coachgesprekken zeggen vrouwen regelmatig dat ze na hun behandelingen meer tijd voor zichzelf willen nemen. De combinatie werk, kinderen, sport en verplichtingen vergt zoveel tijd, dat ze zichzelf hebben weggecijferd. Misschien door ernstig ziek te worden of de confrontatie met de eindigheid van het leven, realiseren deze vrouwen zich dat ze een leven leidden, waarbij andermans belangen voorgingen. Dat voelt niet goed meer. Eén cliënt zei dat ze zich een puzzelstukje voelde, dat net niet paste. Het bleef er altijd een stukje uit steken. Het is heel herkenbaar dat vrouwen na de diagnose borstkanker en na alle behandelingen anders in het leven komen te staan. Het leven na kanker wordt nooit meer zoals het was.

Tijdens de behandelingen is het voor sommige vrouwen makkelijker om hulp te vragen dan in het dagelijks leven voor en na de ziekte. Want ja, je bent ziek, je bent misselijk en moe en je kunt niet zoveel. Iedereen weet dat de behandelingen tegen borstkanker veel energie vergen. Je mag op de bank liggen en hulp vragen. Een soort ziektewinst. Maar als je weer beter bent, de dagelijkse dingen weer oppakt en je ziekte een paar maanden of zelfs jaren achter je ligt, dan heb je dat excuus niet meer. Dan mag je niet meer dagenlang op de bank hangen, dan kun je geen hulp meer vragen….. Of misschien toch wel? En moet er dan iets tegenover staan?

Het plezier van geven
Een andere cliënt zat nog in haar ziekteproces en wilde de mensen om haar heen constant bloemen brengen als dank voor hun hulp. Dat is natuurlijk niet nodig. De mensen om je heen voelen zich vaak machteloos en zijn blij als ze iets voor je kunnen betekenen. Zij geven graag. En hoe mooi is het als je dat geschenk gewoon kunt aannemen. Ik zie inmiddels in dat als je níet aanneemt, je de gever het plezier van het geven ontneemt. Omdat ik zelf graag geef, weet ik hoe het plezier van geven voelt. Dus waarom ontneem ik dat een ander? “Sommige dingen heb je gewoon te nemen” zei een vriendin tegen mij terwijl ze nederig haar hoofd boog om haar woorden kracht bij te zetten.

En dat is lastig. Afgelopen week ging het weer bijna fout: ik had een coachwandeling georganiseerd en er kwam één vrouw wandelen. We hadden een prachtig gesprek. Aan het einde wilde ze mij tien euro betalen, de kosten van de wandeling. En weer zei ik: nee, dat hoeft niet. Oei, gelukkig was ik me er direct van bewust en stelde ik voor dat zij de koffie voor haar rekening nam. Ik ben er dus nog niet, maar ik ben me er wel al van bewust. Ik ga de komende tijd veel oefenen; ik ga crowdfunden. Ik ga op zoek naar donateurs die willen bijdragen aan mijn boek. En als ze geld storten, dan adem ik diep in en onderdruk ik mijn natuurlijke neiging om ‘nee’ te zeggen. In plaats daarvan zeg ik: “Dank je wel voor je bijdrage om mijn boek te laten verschijnen”. Ik buig mijn hoofd en ik ontvang. Met liefde….

Vijf tips om hulp te vragen
Veel vrouwen vinden het moeilijk hulp te vragen en te aanvaarden. Maar draai het eens om: als jouw vriendin borstkanker heeft, dan wil je haar toch ook helpen? Dus de mensen om je heen willen ook graag iets voor jou betekenen om je te ontlasten, om het je makkelijker te maken, om je te troosten en je te steunen. Hieronder vijf tips om je over de drempel te helpen.
1. Zeg ‘ja’ tegen hulp die spontaan wordt aangeboden.
2. Vraag hulp aan iemand waar je vrolijk van wordt, die je energie geeft.
3. Heb er vertrouwen in dat de ander het fijn vindt om iets voor je te doen, te kunnen betekenen.
4. Accepteer dat de ander het anders doet dan jij. Dat is geen reden om zijn of haar hulp niet meer te vragen. Kijk ernaar en misschien brengt het jou op ideeën om het later ook een keer op die manier te doen.
5. Toon je dankbaarheid. Dat is fijn voor de ander en ook voor jezelf.

Ik kan er een boek over schrijven…

Het is de laatste maandag van zes weken zomervakantie. Ik zie dat het bijna vier uur is. De zon schijnt. Ik zit aan mijn eettafel achter de laptop. Daar zat ik de afgelopen weken vaak. Boeken, onderzoeken en notitieblokken liggen verspreid om mij heen. En dan typ ik een punt. Ik klik Word weg en sluit mijn computer af.

En ineens dringt het tot me door: IK HEB EEN BOEK GESCHREVEN!!
Ik pak mijn fiets en rijd door de duinen naar het strand. Ik ren de trap af, kleed me uit op het zand en neem een duik in zee. Dat is een tijd geleden dat ik in de Nederlandse zee zwom. Zeker vier jaar. Nog voor mijn borstkankerdiagnose. De zee is koud en mijn lichaam tintelt. Ik voel me tevreden, blij en dankbaar. De affirmatie die mij kracht gaf tijdens mijn ziekteproces en ik zo vaak herhaalde komt in me op: ‘Ik ben gezond, gelukkig en vol energie’. Ik heb hem ook in mijn boek staan. Het boek waarin ik mijn kennis en ervaringen deel. En waarmee ik hopelijk veel vrouwen een steuntje in de rug kan bieden. Het boek waarin ik vrouwen met de diagnose borstkanker aanmoedig en wil inspireren om een stip op de horizon te zoeken, een drijfveer om zich aan op te trekken tijdens hun ziekte- en herstelproces.

In mijn boek neem ik de lezer mee op de reis die ik de laatste drie jaar maakte na de diagnose borstkanker. Hoe ik omging met de ziekte, wat het mij heeft gebracht en wat ik los heb moeten laten. Wat mij op de been heeft gehouden, hoe ik omging met mijn angsten en verdriet. Door die reis ben ik gaan inzien en ervan overtuigd geraakt dat als je een sterke drijfveer hebt, een passie, dat die kan dienen als focus om door een moeilijke periode in je leven heen te komen.

De regie pakken
Als je je bewust wordt van je lichaam en je geest, dan levert dat een schat aan inzichten en hulpbronnen op om door je ziekteproces heen te komen. Dat kanker geen ziekte is die je moet ondergaan, zonder invloed te kunnen uitoefenen. Dat je niet bent overgeleverd aan ziekenhuizen en artsen, maar dat je hen kan zien als jouw adviseurs. Dat je zelf de regie kunt pakken over je eigen lijf en leven. Dat je zelf keuzes kunt maken, dichtbij jezelf kunt komen. Ik zeg daarbij niet dat je van kanker kunt genezen. Maar ik zeg wel dat je leefstijl invloed heeft op je ziekte- en herstelproces, op je lichaam en op je geest. Dat je leefstijl je proces kan vergemakkelijken. En dat je proces je veel mooie dingen kan opleveren: inzichten, kennis over jezelf, rust, geluksmomenten, dankbaarheid, een beter herstel, maar ook aanvaarding van wat je los moet of wilt laten.

Op mijn reis heb ik zeven zaken ontdekt die bijdragen aan een bewustere en voor mij betere leefstijl:

1. Positiviteit
Uit onderzoek is meerdere malen gebleken dat als je positief in het leven staat, je herstelkansen groter zijn. De wil om te leven en de regie pakken over je eigen proces geven je ook een gevoel van kracht.

2. Ontspanning
Rust is belangrijk voor je lichaam tijdens en na de behandelingen. Er gebeurt heel veel in je lichaam en in je geest. Als je stijf staat van de stress en als je blijft doorrennen, dan krijgt je lichaam geen tijd om te helen.

3. Inspanning
In beweging blijven zorgt voor een goede conditie en voor weerstand. Daarnaast maakt het je hoofd leeg en kan het uitdagend zijn: je kunt doelen stellen, je grenzen verleggen en vertrouwen krijgen als je ziet dat je elke dag een stukje verder, beter of sneller bent in je proces.

4. Geestelijke verdieping
Je onderdeel voelen en dus verbinden met iets groters. Geloof vinden om je aan vast te houden. Geloof in jezelf, voorbeelden van andere mensen, geloof in een godsdienst. Dat is troostend en kan je kracht geven op momenten dat je onzeker of angstig bent.

5. Voeding
Er is voeding met bouwstoffen om je lichaam te voeden en voeding om jezelf te troosten. Tijdens je ziekte- en herstelproces heeft je lichaam behoefte aan het eerste. Troost kun je beter zoeken bij de mensen om je heen.

6. Sociale steun
Ziek zijn doe je niet alleen. Jij draagt de ziekte en ondergaat de behandelingen en bijwerkingen. Maar de mensen om je heen willen je graag helpen. Al weten ze soms niet hoe. En weet jij soms ook niet hoe je hulp kunt vragen en accepteren. Hulp maakt je proces dragelijker. Het voelt lichter als je gesteund wordt en je je gesteund voelt.

7. Werk
Als je ziek wordt en je niet meer kunt werken, dan kan het lijken alsof je leven stil staat. Je kunt het gevoel krijgen dat je geen waarde meer toevoegt aan de samenleving. En wie ben je nog als je je werkidentiteit kwijt bent? En als je herstelt, wil en kun je dan terug in je baan? Hoe ga je dat doen? Betrokken blijven bij het werk kan helend zijn en een gevoel van waardering geven.

Stip op de horizon
Naast deze zeven thema’s met ervaringen, tips, onderzoeken en informatie lees je in het boek ook zeven verhalen van vrouwen met borstkanker. Mijn eigen verhaal en de hoopvolle en inspirerende verhalen van zes vrouwen die op mijn pad kwamen. Allemaal gingen ze er op hun manier mee om. Ze zochten houvast en vonden het: een drijfveer of een nieuwe stip op de horizon. Ze namen de regie over hun leven. Ik hoop dat het lezen aanstekelijk werkt en vrouwen met de diagnose borstkanker ook die stip op hun horizon zien. Het zijn prachtige verhalen. Toen de vrouwen mijn pad kruisten dacht ik regelmatig: ‘Ik kan er een boek over schrijven….. ‘. En nu heb ik het gedaan!

Het boek ligt momenteel bij de meelezers. Dat is een toets voor mij of de informatie en de inzichten echt overkomen zoals ik bedoel. Ik ben in contact met een uitgever en eind dit jaar of begin volgend jaar kun je het lezen. En de titel? Daar wordt aan gewerkt. Ik houd je op de hoogte!

Het wordt weer tijd om te verdwalen

Het is bijna zomervakantie en ik kijk ernaar uit! Vroeger had ik een hekel aan vakanties. De week ervoor had ik stress, want ik wilde per se al mijn werk afmaken, alsof er geen tijd meer na de vakantie zou zijn. De dag voor vertrek was een klein drama: wat moest ik allemaal pakken? Ik stond op scherp. Man en kind hoefden niet veel te zeggen of ik ontplofte. De reis zelf vond ik zonde van de tijd en standaard te lang duren en de eerste vakantiedag was een aaneenschakeling van onzekerheden; Hoe zijn de bedden? Waar is de winkel? Waar is er een dokter als er iets met ons gebeurt? ’s Nachts is het er toch wel stil? Kortom, geen ontspannen manier om op vakantie te gaan.

Nu heb ik dat gevoel niet meer. Ik verheug me op nieuwe, onbekende oorden. Op blauw/groene zeeën en zeeën van tijd. Kennismakingen met mensen die ik nog nooit heb ontmoet en nooit meer zal zien, mooie gesprekken, lekker eten en drinken, een inspirerende omgeving, mooie vergezichten, een andere dagelijkse routine. Eigenlijk geen routine, maar improviseren. Ik voel me een ontdekkingsreiziger. Ik vind mezelf stoer als ik in mijn gehuurde Fiat 500 met open dakje in mijn eentje Portugal doorkruis. Ik ben trots op mezelf en mijn zelfvertrouwen groeit.

En dat hoor en lees ik vaak van vrouwen die borstkanker hebben (gehad) dat juist zij erop uit trekken. In hun eentje. Behoefte aan vakantie, reizen en afstand nemen om te verwerken, te accepteren en zichzelf weer te ontdekken. En om te bedenken hoe ze hun leven verder willen inrichten. Zoals Ingrid Vermulst in haar boek Roze Bikini beschrijft.

De blauwe paaltjes in mijn leven
Ik ben niet meer bang om te verdwalen. Een tijd geleden verkende ik voor mijn wandelcoaching een nieuwe wandelroute in het Bieslandse Bos. Ik volgde de blauwe paaltjesroute, maar na een kilometer of vijf was ik de blauwe paaltjes (én dus de weg) kwijt.

Ik realiseerde me dat het ook zo in het leven gaat. Als je de diagnose borstkanker krijgt, ben je ook tijdelijk de weg kwijt. Als je chemotherapie krijgt, kan je geest ook van het pad raken. En als je afscheid moet nemen van delen van je lichaam, ben je ook zoekende naar het vertrouwde.

Tijdens mijn wandeling vroeg ik hulp aan andere wandelaars, ik raadpleegde mijn gps en keek naar de stand van de zon. Maar uiteindelijk moest ik toch zelf de weg terug vinden. En dat geldt ook voor je ziekteproces. Je kunt hulp en bijstand vragen, (en dat raad ik zeker aan) maar het is jouw weg, jouw proces.

Nieuwe dingen ontdekken
Ik vond de route naar de auto terug, met hulp en met vertrouwen in mezelf en in de weg die zich voor mij ontvouwde. Ook dat kun je meenemen in je ziekteproces: hoe moeilijk je ziekte- en herstelproces op sommige momenten ook is, heb vertrouwen dat het loopt zoals het moet lopen. En omdat ik tijdens het verdwalen oog hield voor de mooie dingen op mijn pad, voelde het niet als verlies. Ik kreeg nieuwe ideeën en inzichten, ik heb mooie foto’s en filmpjes gemaakt, ik werd geïnspireerd door de natuur. Daarnaast heb ik gelopen, mijn lichaam getraind en mijn geest uitgedaagd en overwonnen.

Dus de laatste drie jaar kijk ik reikhalzend uit naar de vakantie. Ik weet zelfs nog niet waar ik over een paar weken naartoe ga. Ik weet wel dat ik aan mijn boek ga werken en dat dat het beste lukt in een onbekende, inspirerende omgeving. Een omgeving waarin ik lekker kan verdwalen. Ik voel het: het wordt weer tijd.

Door yoga voel ik wat mijn lijf nog wél kan

Vandaag 21 juni 2017 is het internationale yoga dag. De mensen die mij een beetje kennen, weten dat ik met veel plezier yoga beoefen. De ene periode wat intensiever dan de andere periode.

Voordat ik borstkanker kreeg, wilde ik een yogareis maken en twijfelde ik tussen Middelburg of Portugal. Portugal klonk zonnig, maar Middelburg was praktischer. Als mijn klanten mij dan nodig zouden hebben in die week, kon ik nog even naar ze toe rijden. Ik zat in de ratrace en zorgde beter voor mijn klanten dan voor mezelf.

Toen ik ziek werd, zette ik mijn yogareis-wens in de koelkast. Het zou er niet van komen. Maar net twee maanden na mijn laatste chemokuur hakte ik de knoop door. Natuurlijk ging ik in mijn eentje die reis maken. Dus vertrok ik in oktober 2014 voor mijn eerste yogareis naar Portugal.

Ik vond het heerlijk om bewust met mijn (nieuwe) lichaam bezig te zijn na alle behandelingen. Zodra ik de yogazaal binnenstapte, vergat ik alles om me heen. Ik was ontspannen, maakte weer contact met mijn lijf en kreeg nieuw vertrouwen in het lichaam dat mij in de steek had gelaten. Ook emotioneel raakte yoga mij. Er kwam verdriet los, dat ik in Portugal kon achterlaten.

Ruim een half jaar later vertrok ik voor mijn tweede yogareis. Dit keer naar Tenerife. Ik was sterker en leniger. En het jaar daarop vertrok ik naar Cyprus op yogavakantie. Elk jaar op yogavakantie is onderdeel van mijn belofte aan mezelf om goed voor mezelf te zorgen.

Waarom ben ik zo enthousiast over yoga? Yoga leert mij:

– een liefdevolle band te krijgen met mijn lichaam (na alle operaties en veranderingen);
– het vertrouwen in mijn lichaam terug te vinden;
– na alle beperkingen weer te ervaren wat ik allemaal nog wél kan;
– mijn grenzen te verleggen, oefeningen buiten mijn comfortzone te doen en los te laten.

Van yoga word ik lenig en krachtig. Het is quality time voor mezelf en last but not least: het geeft een prettig, voldaan gevoel aan het einde van de yogales.

Vandaag is het dus internationale yoga dag. Je kan vandaag nog ervaren wat yoga is. Kijk daarvoor op: http://www.yoga-dag.nl/programma.html

Namasté

 

 

 

Borstkankercoach en herstel naar werk

De borstkankercoach helpt je ook te re-integreren in het werk. Dat ondervond deze cliënt. Zij verwoordde haar ervaringen in onderstaande evaluatie:

 

Ik heb het coachtraject van Wanda al direct tijdens het kennismakingsgesprek als “een rode draad” ervaren door mijn proces borstkanker, herstel en werk. Het traject werd gegeven buiten in de natuur, tijdens het wandelen door het bos, strand, zee of duinen, werd ik blij, daar voelde ik mij prettig bij. Randvoorwaarden wat je bijvoorbeeld zou verwachten bij een coach, mooi kantoor en regelmatig telefoon, vielen in de natuur weg. Het gesprek kon ook niet verstoord worden. Het gaf mij het gevoel dat ik alle aandacht kreeg. Als vrouw met borstkanker deed mij dat goed!

Wanda’s ervaringen ook met vrouwen in het bedrijfsleven en kanker leidden mij terug naar mijn werk. Wanda liet mij duidelijk zien dat ik werkte aan mijn kracht en dat ik het goed deed. Proberen in kleine stapjes terug in balans te komen en te blijven. Wat mocht ik juist wel of niet verwachten van leidinggevenden en collega’s. Wat er belangrijk is als alleenstaande vrouw met borstkanker om weer terug te komen in die harde maatschappij.

Voor elke cliënt een maatwerk coachtraject. Het traject wordt aangegeven door de cliënt en Wanda speelde daar op in met haar kennis en ervaringen, vol liefde en passie. Wat mij is opgevallen dat de gesprekstechnieken/aanpak en werkvormen niet zijn opgevallen. Ondanks dat ik zelf werk in het onderwijs is dit coachtraject heel vloeiend verlopen met het gevolg dat je zelfsturende gedachte aan de slag gaat na de gesprekken, wat ook de bedoeling en het effect is van een goede coaching.

Een verhaal over kanker, kracht en kwetsbaarheid

Toen ik twee jaar geleden weer aan het werk ging na mijn ziekteproces, vroeg ik mij af of ik nog wel wilde doen, wat ik deed. Ik werkte als interim communicatieadviseur en projectleider maar voelde dat ik meer één-op-één iets voor mensen wilde betekenen. Ik werd in die periode uitgenodigd voor een netwerklunch en zag op de gastenlijst een directeur van een vitaliteitsbureau. Dat vond ik interessant: bewust omgaan met je gezondheid. Dat wilde ik ook. Ik regelde het zo, dat ik tijdens de lunch naast hem kwam te zitten. En tegen deze man, Marcel Hoiting van Vitaal aan het werk hoorde ik mezelf zeggen dat ik vrouwen wilde gaan coachen die herstellende zijn van borstkanker. Ik sprak het voor het eerst uit.

Geschrokken van mijn eigen stelligheid zwakte ik het direct af door te zeggen dat daar natuurlijk nog wel een groot verdriet bij mij zat en ik daarom niet wist of ik het wel kon. En toen stelde Marcel de vraag die voor mij een grote verandering in mijn leven tot gevolg zou hebben. Hij vroeg mij: “Wil je coachen uit kracht of uit kwetsbaarheid?” Op dat moment besloot ik dat ik borstkankercoach zou worden en dat ik mijn kwetsbare kant in zou gaan zetten om vrouwen met borstkanker een steuntje in de rug te geven. Ik had een jaar lang een beroep moeten doen op mijn krachtige kant, nu was het tijd mijn kwetsbaarheid te delen en mijn kennis en ervaring in te zetten. Het leven ná borstkanker verandert.

Ik wil zo graag mezelf terug!
In het Algemeen Dagblad stond een artikel met de treffende kop: Kankervrij maar kwetsbaar. Daarin vertellen drie mensen over hun leven na de boodschap dat ze kankervrij zijn.

“Sinds een halfjaar werk ik weer: twee dagen op kantoor en twee dagen thuis. Het blijft zoeken naar een balans. Als ik eerlijk ben, had ik gedacht dat een jaar na de laatste behandeling alles wel weer normaal zou zijn. Niets was minder waar. Het voelde alsof er een filter zat tussen mij en de rest van de wereld. Mijn verpleegkundig specialist had het over een posttraumatische stressstoornis. Ze zei: ‘Je bent een soldaat die terugkomt uit de oorlog.’ Het gaat nu gelukkig steeds beter. De mist trekt op, toch draag ik het besef dat ik kanker heb gehad nog 24 uur per dag bij me.”

Het ziekteproces is niet afgelopen na de (lichamelijke) behandelingen. Na een achtbaan van ziekenhuisbezoeken, onderzoeken, uitslagen, behandelingen en medicatie komt er misschien lichamelijke rust, maar het hoofd gaat des te harder aan de slag. Er komt tijd om te verwerken wat je hebt meegemaakt het afgelopen jaar. Ik heb inmiddels vele mooie, kwetsbare en krachtige verhalen mogen horen. Allemaal hebben ze één ding gemeen: het leven met én na kanker is anders. Dat gaat soms gepaard met angst voor terugkeer, met verdriet en rouw om wat je hebt moeten inleveren en wat er niet meer mogelijk is of met pijn en bijwerkingen van behandelingen en medicijnen. Maar gelukkig ook met positiviteit, waardevolle levenslessen, verhelderende inzichten en dankbare momenten.

De borstkankercoach steunt je in de rug
Al die verhalen zijn zo herkenbaar. Maar, waarom zou je alleen je weg moeten vinden tijdens je ziekteproces en na kanker? Een coach kan je helpen de kracht in jezelf (terug) te vinden. Als je een burn-out hebt is het vanzelfsprekend dat je de begeleiding van een coach zoekt. Als je zonder werk zit, ga je naar een loopbaancoach. Als je kinderen niet lekker in hun vel zitten, schakel je een kindercoach in voor hun bestwil. Mensen met kanker zouden eerder uit hun isolement kunnen komen en ondersteuning kunnen krijgen. Het hoeft niet allemaal op eigen kracht. Je hebt vaak al een lange weg achter de rug. Schakel tijdig een coach in.

Na die bepalende netwerklunch zie ik dat kracht en kwetsbaarheid hand in hand gaan. Dat er altijd twee kanten aan de medaille zitten: verandering brengt verdriet met zich mee én ontwikkeling. Sinds ik werk als borstkankercoach ben ik in ontwikkeling. En ik voel dat het tijd is voor verandering, voor een nieuwe stap. Twijfelend, want ik voel me kwetsbaar maar tegelijkertijd weet ik dat ik in mijn kracht sta. Vanaf nu ga ik verder onder een andere naam: borstkankercoach.

De letters in het logo zijn groot en krachtig. Het woord borstkanker is vrouwelijk roze, maar wel een krachtige, warme kleur. Omdat ik lopend in de natuur coach, zijn de letters van het woord coach groen en zie je in de letters de bladeren van een plant. Ook staat naast de vrouw een blad. Dit is het jonge blad van een vrouw in ontwikkeling. Het heeft alle potentie. Het kan uitgroeien tot een twijgje en later tot een boom. Het kan tot volle bloei komen. De vrouw staat krachtig én kwetsbaar. Korte haren, want ja… chemo. Armen langs het lijf en helemaal in het nu.

Als borstkankercoach begeleid ik. De cliënt doet het werk, zij onderzoekt, wordt bewust, verandert en bestendigt. Zij staat aan het roer en geeft richting aan haar eigen ontwikkeling. Ik bied een steuntje in de rug. Voor een tijdje, totdat ze weer verder kan.

Go with the flow….. ammehoela!

Het leven van een coach lijkt over rozen te gaan. Ik heb ervoor (door)geleerd en kan in vrijwel alle gevallen gedrag, gedachten, emoties en gevoelens onderzoeken, analyseren en interpreteren. Ik ben ervaringsdeskundige: ik heb borstkanker gehad, dus ik heb ondervonden wat de geestelijke en lichamelijke gevolgen van de ziekte kunnen zijn. Ik kan mensen helpen beter in hun vel te laten zitten. Ik weet wat je kunt verwachten van de ziekte en de behandelingen én ook van de steun van een coach. Ik weet hoe lastig het soms aanvoelt om gecoacht te worden, geconfronteerd en bewust te worden van oude overtuigingen. Hoe het voelt om te veranderen, los te laten en nieuw gedrag aan te moeten leren. Ik heb het zelf doorgemaakt. Dus wat dat betreft zou mijn leven één grote flow moeten zijn, waarop ik mij laat meevoeren. Nou…. ammehoela!

Valkuilen
Hoe makkelijk val je terug in oud gedrag én hoe comfortabel voelt dat aan! Ik kan moeilijk grenzen stellen. Ik ben me ervan bewust en het gaat steeds beter. Maar af en toe gaat het fout. Zoals afgelopen maand. Toen ik mij realiseerde dat ik iedereen om me heen aandacht wilde geven, als goede dochter nog iets meer ging mantelzorgen voor mijn vader en veel te veel werk aan het verstouwen was. Die rush voelde in eerste instantie super aan. Het leverde allemaal dankbare mensen om mij heen op: mijn vader, familie en vrienden en mijn collega’s waren blij met mij. Maar was ik blij met mezelf?

Grenzen stellen
Nee dus. Want toen ik op een avond moe en misselijk op de bank lag, had ik een heel ontevreden en opgejaagd gevoel. De energie was op terwijl de was er nog lag, ik geen boodschappen in huis had, ik nog geen letter had gelezen in mijn nieuwe boek en ik al een tijd niet meer had gesport. Ik realiseerde me dat ik over mijn grenzen was gegaan.

In vrijwel elk coachgesprek kom ik dit thema tegen: vrouwen die moeite hebben om grenzen te stellen. En ik ben ervan overtuigd geraakt dat er een link is tussen het niet kunnen stellen van grenzen en borstkanker. Ik licht het toe: borsten zijn ervoor om te zogen. Ze voorzien baby’s van voeding én van liefde, geborgenheid en aandacht. De meeste vrouwen die ik coach hebben een duidelijke verzorgende rol vervuld in het gezin tot het moment van het krijgen van borstkanker. Daarbij zijn ze zover gegaan in het (weg)geven van aandacht en in het pleasen van mensen om zich heen dat ze zichzelf hebben weggecijferd. Overigens is dat geen klagen. De meeste vrouwen hebben dat met liefde gedaan. Maar als je je altijd wegcijfert, raak je ook het antwoord op de vragen kwijt: Wat wil ik zelf? Waar liggen mijn grenzen?

Opnieuw proberen
Het is als eerste stap belangrijk dat je zelf weet waar jouw grenzen liggen. Wat wil je en wat wil je niet? Zodra je dat voor jezelf helder hebt, dan kun je je grenzen aangeven aan je omgeving. Dat is wennen voor jou en voor je omgeving. ‘Nee’ zeggen met een vriendelijke stem en een glimlach werkt meestal niet. Neem de tijd om je omgeving uit te leggen wat je grenzen zijn en vraag hen om je grenzen te respecteren. Geef ze ook de tijd om eraan te wennen. Nieuwe gedrag heeft even tijd nodig. Vervolgens ga je jouw grenzen bewaken. Je hebt geen invloed op het gedrag van anderen, maar wel op je eigen gedrag. Dus probeer trouw te blijven aan jezelf.

Soms worden je grenzen overschreden, overschrijd je ze zelf of loop je tegen je grenzen aan. Misschien is het dan tijd om ze bij te stellen, misschien ook niet. Dat zijn momenten dat je je weer bewust wordt van je gedrag. Dat je inziet dat je al een tijd tegen de stroom in aan het zwemmen bent. Zoals ik vorige maand. Dan stelt het mij gerust te weten dat elke dag een nieuwe start is. Tijd om mijn grenzen te bezien, opnieuw vast te stellen, duidelijk aan te geven en me weer mee te laten voeren met de stroom: go with the flow.

Hoe stel je jouw grenzen?
1. Bedenk wat je wel en wat je niet wilt. Voel bij jezelf wat dat met je lichaam doet.
2. Stel je grenzen vast in duidelijke, korte bewoordingen.
3. Geef je grenzen aan bij de mensen om je heen.
4. Vraag hen je grenzen te respecteren.
5. Respecteer en bewaak ook zelf je grenzen.
6. Bij overschrijding of het aanlopen tegen grenzen bekijk je of bijstelling nodig is.

En wat levert het op?
Voor de duidelijkheid: grenzen stellen is niet egoïstisch. Het is prettig voor jezelf. Het is duidelijk voor je omgeving en dus ook prettig, want de mensen weten wat ze aan je hebben. Het levert daardoor rust op en ruimte om je hart te volgen (zie mijn blog van jan 2017: Wat heb jij nodig om je hart te volgen?).

Ammehoela
Dit tussenwerpsel komt van koning Amanoellah van Afghanistan (1892-1960). Hij wilde zijn land naar westers model hervormen. Daarop ontstonden er felle protesten, bijvoorbeeld tegen het voorschrift dat iedereen in Kaboel westerse kleding moest dragen. Jasperina de Jong heeft tijdens de voorstelling Sweet Charity de uitdrukking bij het grote publiek bekend gemaakt. De uitroep ammehoela ging daarbij gepaard met de traditionele klap op de bil, een subtiele verwijzing naar de gelijkaardige volkse uitdrukking ‘aan me reet’.

Hoe kun je de controle loslaten en op jezelf vertrouwen?

In de voorjaarsvakantie vloog ik naar Portugal om in de rust van de natuur aan mijn boek te werken en te ontspannen in een andere omgeving. Dat laatste is overigens een tegenstelling, want uit je vertrouwde omgeving zijn, is juist níet altijd ontspannend. Het begon al op de avond voor vertrek; ik moest om 3.30 uur opstaan en ging niet relax slapen, want stel dat ik de wekker niet zou horen. Gelukkig zat ik op tijd in de auto naar Schiphol. Daar aangekomen, liet de parkeerservice 15 minuten op zich wachten. En toen ik bij de incheckbalie aankwam, zag ik een bord aan het plafond met de tekst: vanaf hier nog 60 minuten. Mijn vlucht zou over 45 minuten vertrekken….
De grondsteward die alles in goede banen moest leiden, zei: “Er gaan vandaag heel wat mensen hun vlucht missen.” Ik dacht dat ik alles onder controle had: ik had online ingecheckt, was drie uur van tevoren van huis vertrokken en reisde alleen, dus was lekker snel. Maar niets was minder waar. En met het verliezen van de controle verdween ook mijn zelfvertrouwen.

Jezelf de moeite waard vinden
Zelfvertrouwen is het geloof in jezelf, het vertrouwen dat je op eigen kracht zaken aankunt en dat je om kunt gaan met tegenvallers. Dat lijkt voor de hand liggend, maar het gaat verder. Zelfvertrouwen geeft je ook het gevoel dat je jezelf de moeite waard vindt en dat je vindt dat je uitdagingen aankunt zonder de controle te hoeven hebben. Mensen met een gezond niveau van zelfvertrouwen staan positiever in het leven. Ze kunnen goed omgaan met successen én met tegenvallers. Ze zien mogelijkheden die ze kunnen benutten. Kortom: zelfvertrouwen is een belangrijk goedje om te hebben als je ziek of herstellende bent. Zelfvertrouwen zorgt ervoor dat je rustig en kalm wordt en kan zelfs invloed hebben op een betere gezondheid.

Regelmatig zie ik vrouwen met borstkanker tijdens hun herstelproces zelfvertrouwen krijgen. De ziekte leert hen de controle los te laten en te vertrouwen op zichzelf. Dat kan voor iedereen op een andere manier gebeuren. Je kunt zelfvertrouwen krijgen door de lat niet te hoog te leggen, niet te kritisch te zijn op jezelf maar jezelf te accepteren zoals je bent. Door te doen waar je goed in bent en zo succes(jes) boeken. Door te vertrouwen op je gevoel, jezelf niet te vergelijken met anderen maar trouw te blijven aan jouw gevoel.

Ervaren wat je wél kunt
Ik krijg zelfvertrouwen van yoga. Het geeft mij een liefdevolle band met mijn lichaam en rust in mijn geest. Het laat me met al mijn beperkingen ervaren wat ik allemaal nog wél kan. Dat zijn mijn successen. Het helpt mij accepteren wie ik ben en ik leer mijn lichamelijke én geestelijke grenzen verleggen. Dat houdt in dat ik durf los te laten en op mezelf durf te vertrouwen. Mijn mantra is dan ook: ik kan alles aan wat er op mijn pad komt.

En dat laatste hield ik mij ook voor tijdens mijn vakantie in Portugal. Als ik mijn vlucht niet haal, vertrouw ik erop dat ik een oplossing vind. En rijdend door het drukke verkeer in Lissabon vertrouwde ik op mijn ervaring als automobilist. Ik vertrouwde erop dat ik zonder GPS mijn bestemming zou vinden. En dat gebeurde ook. Ik had een heerlijke week. In plaats van alle dagen aan mijn boek te werken, heb ik gelezen, mooie gesprekken gevoerd, gewandeld door de prachtige natuur en yoga in de ochtendzon gedaan. Ik liet de controle los en genoot van wat er op dat moment was. Dat is voor mij het leven leven. En ik vertrouw op mezelf dat ik het boek op een ander moment verder schrijf.